أبو علي سينا ( مترجم : مجهول )

133

دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى )

مرورى بر كليات طب سنتى ايران - ويرايش دوم اين كتاب كه در حاشيه طرح احياى ميراث مكتوب طب سنتى ايران تأليف شده و به چاپ رسيده است ، به صورت گام‌به‌گام و كاملا مبتنى بر منابع و متون طب ايرانى ، اصول و مبانى طب سنتى ايران را شرح مىدهد . مباحث كتاب ضمن حفظ مبانى علمى با زبان و بيان امروزى براى گروه علوم پزشكى تنظيم شده است . در بخش پايانى كتاب نيز به‌طور مفصل به گياهان ، ميوه‌ها و ساير خوراكهاى مختلف ، ارزش غذايى و دوايى و مزاج آنها پرداخته شده است . رسالهء افيونيه اين كتاب برجسته دربارهء استفاده و سوء استفاده از ترياك است . مهم‌ترين رساله‌اى كه در دورهء صفويّه راجع به افيون نوشته شده است افيونيّهء عماد الدّين است . اين كتاب در زمان خود رواج زيادى داشت . مطالب و جزئيّات اين كتاب مبتنى بر تجربيّات شخصى نويسنده مىباشد و از جنبه‌هاى مختلفى مىتوان آن را مورد بررسى قرار داد . اين رساله پانزده باب دارد ؛ در خصوص ماهيّت و طبيعت و خواصّ افيون و طرق امتحان آن ، منافع و مضارّ آن ، مسموميّت‌ها ، دلايل ايجاد نشئه و منشأ اعتياد به افيون ، چگونگى دفع مضرّت‌هاى افيون ، و چگونگى درمان اعتياد به آن . فوايد الطفيه اين كتاب ، مجملى از اصول كلّى معالجات و نسخ برگزيدهء علاج بيمارىهاست كه حكيم لطيف قزوينى آن را به نثرى اديبانه در دورهء ناصرى نگاشته است . او طبيبى محقّق بود و در كتاب خويش بارها از تجربيات شخصى خود و شيوه‌ها و داروهاى مجرّب و كارساز ياد كرده است . وى به گفته‌هاى پزشكان بزرگ نيز استناد جسته و نظريّات آنان و بيش از همه محمّد بن زكرياى رازى را ذكر نموده است . وى گرچه پيرو طبّ كهن بوده ، ولى از طبّ اروپايى نيز غافل نمانده و گاه در مورد كاربرد داروهاى شيميايى در برخى بيمارىها اظهارنظر كرده است .